ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

Οι δυσμενείς επιδράσεις των ΕΑ στην ανθρώπινη υγεία προκαλούνται από τις επικίνδυνες ουσίες που περιέχουν. Οι ουσίες αυτές προσδίδουν στα απόβλητα μία ή περισσότερες ιδιότητες, ταξινομώντας τες ως τοξικές, επιβλαβείς, διαβρωτικές, καρκινογόνες κ.ά.

Η Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων περιέχει επικίνδυνα και μη απόβλητα. Τα εν δυνάμει επικίνδυνα απόβλητα επισημαίνονται με ένα αστερίσκο στη δεξιά πλευρά του εξαψήφιου αριθμού αναγνώρισης.

Σύμφωνα με την οδηγία 2000/532/ΕΚ, απόβλητα τα οποία ταξινομούνται ως επικίνδυνα θεωρούνται ότι παρουσιάζουν µία ή περισσότερες από τις ιδιότητες που απαριθμούνται κάτωθι.

 

Χαρακτηρισμοί των επικίνδυνων

H1 «Εκρηκτικό»: ουσίες και παρασκευάσματα που μπορούν να εκραγούν όταν έλθουν σε επαφή µε φλόγα ή που είναι περισσότερο ευαίσθητες στις κρούσεις και τις τριβές από το δινιτροβενζόλιο.

H2 «Οξειδωτικό»: ουσίες και παρασκευάσματα τα οποία, όταν έλθουν σ’ επαφή µε άλλες ουσίες, ιδίως εύφλευκτες ουσίες, παρουσιάζουν ισχυρή εξώθερμο αντίδραση.

H3-A« Πολύ εύφλεκτο»: ουσίες και παρασκευάσματα:

  • σε υγρή κατάσταση, των οποίων το σημείο ανάφλεξης είναι κατώτερο των 21 ºC (συμπεριλαμβανομένων των εξαιρετικά εύφλεκτων υγρών) ή
  • που μπορούν να θερμανθούν και τελικά να αναφλεγούν στον αέρα υπό κανονική θερμοκρασία χωρίς τη βοήθεια ενέργειας ή
  • σε στερεά κατάσταση, που μπορούν να αναφλεγούν εύκολα µε σύντομη επενέργεια μιας πηγής ανάφλεξης και τα οποία εξακολουθούν να καίγονται ή να καταναλώνονται μετά την απομάκρυνση της πηγής ανάφλεξης ή
  • σε αέρια κατάσταση, που είναι εύφλεκτα στον αέρα υπό κανονική πίεση ή
  • τα οποία, όταν έλθουν σε επαφή µε το νερό ή µε υγρό αέρα, δημιουργούν ευκόλως εύφλεκτα αέρια σε επικίνδυνες ποσότητες.

H3-B «Εύφλεκτο»: υγρές ουσίες και παρασκευάσματα των οποίων το σημείο ανάφλεξης είναι τουλάχιστον 21 ºC και δεν υπερβαίνει τους 55 ºC.

H4 «Ερεθιστικό»: µη διαβρωτικές ουσίες και παρασκευάσματα οι οποίες, σε άμεση, παρατεταμένη ή επανειλημμένη επαφή µε το δέρμα ή τους βλεννογόνους, μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή.

H5 «Επιβλαβές»: ουσίες και παρασκευάσματα των οποίων η εισπνοή, κατάποση ή εισχώρηση στο δέρμα είναι δυνατόν να συνεπάγεται περιορισμένους κινδύνους.

H6 «Τοξικό»: ουσίες και παρασκευάσματα των οποίων η εισπνοή, κατάποση ή εισχώρηση στο δέρμα είναι δυνατόν να συνεπάγεται σοβαρούς κινδύνους, παροδικού ή χρόνιου χαρακτήρα, ή ακόμη και το θάνατο (συμπεριλαμβανομένων των πολύ τοξικών ουσιών και παρασκευασμάτων).

H7 «Καρκινογόνο»: ουσίες ή παρασκευάσματα οι οποίες, µε εισπνοή, κατάποση ή εισχώρηση στο δέρμα μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο ή να αυξήσουν τη συχνότητά του.

H8 «Διαβρωτικό»: ουσίες και παρασκευάσματα οι οποίες, σε επαφή µε ζωντανούς ιστούς, μπορούν να ασκήσουν καταστρεπτική επίδραση σ’ αυτούς.

H9 «Μολυσματικό»: ύλες που περιέχουν ανθεκτικούς μικροοργανισμούς ή τις τοξίνες τους, οι οποίοι είναι γνωστό ή υπάρχουν σοβαροί λόγοι να πιστεύεται ότι προκαλούν ασθένειες στον άνθρωπο ή σε άλλους ζώντες οργανισμούς.

H10 «Τερατογόνο»: ουσίες ή παρασκευάσματα οι οποίες, µε εισπνοή, κατάποση ή εισχώρηση στο δέρμα, μπορούν να δημιουργήσουν µη κληρονομικές συγγενείς δυσμορφίες ή να αυξήσουν τη συχνότητά τους.

H11 «Μεταλλαξογόνο»: ουσίες ή παρασκευάσματα οι οποίες, µε εισπνοή, κατάποση ή εισχώρηση στο δέρμα, μπορούν να προκαλέσουν κληρονομικά γενετικά ελαττώματα ή να αυξήσουν τη συχνότητά τους.

H12 Ουσίες ή παρασκευάσματα τα οποία, όταν έλθουν σε επαφή µε το νερό, τον αέρα ή µε ένα οξύ, εκλύουν τοξικό ή πολύ τοξικό αέριο.

H13 Ουσίες ή παρασκευάσματα τα οποία, μετά από διάθεση, μπορούν να δημιουργήσουν, µε οποιοδήποτε μέσο, μια άλλη ουσία, π.χ. ένα προϊόν έκπλυσης, το οποίο έχει ένα από τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν προηγουμένως.

H14 «Οικοτοξικό»: ουσίες και παρασκευάσματα που παρουσιάζουν ή είναι δυνατόν να παρουσιάσουν άμεσο ή μελλοντικό κίνδυνο για έναν ή περισσότερους τομείς του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά τα σημεία H3 έως H8, H10 (1) και H11 του εν λόγω παραρτήματος, µία ή περισσότερες από τις κατωτέρω ιδιότητες:

  • σημείο ανάφλεξης ≤ 55 ºC,
  • περιέχει µία ή περισσότερες ουσίες που ταξινομούνται (2), ως πολύ τοξικές σε ολική συγκέντρωση ≥ 0,1 %
  • περιέχει µία ή περισσότερες ουσίες που ταξινομούνται ως τοξικές σε ολική συγκέντρωση ≥ 3 %,
  • περιέχει µία ή περισσότερες ουσίες που ταξινομούνται ως επιβλαβείς σε ολική συγκέντρωση ≥ 25 %,
  • περιέχει µία ή περισσότερες διαβρωτικές ουσίες που ταξινομούνται ως R35 σε ολική συγκέντρωση ≥ 1 %,
  • περιέχει µία ή περισσότερες διαβρωτικές ουσίες που ταξινομούνται ως R34 σε ολική συγκέντρωση ≥ 5 %,
  • περιέχει µία ή περισσότερες ερεθιστικές ουσίες που ταξινομούνται ως R41 σε ολική συγκέντρωση ≥ 10 %,
  • περιέχει µία ή περισσότερες ερεθιστικές ουσίες που ταξινομούνται ως R36, R37, R38 σε ολική συγκέντρωση ≥ 20 %,
  • περιέχει µία ουσία γνωστή ως καρκινογόνο κατηγορίας 1ή 2 σε συγκέντρωση ≥ 0,1 %,
  • περιέχει µία ουσία γνωστή ως καρκινογόνο κατηγορίας 3 σε συγκέντρωση ≥ 1 %
  • περιέχει µία ουσία τοξική στην αναπαραγωγή κατηγορίας 1ή 2 ταξινομημένη ως R60, R61 σε συγκέντρωση ≥ 0,5 %,
  • περιέχει µία ουσία τοξική στην αναπαραγωγή κατηγορίας 3 που ταξινομείται ως R62, R63 σε συγκέντρωση ≥ 5 %,
  • περιέχει μεταλλαξιογόνο ουσία κατηγορίας 1ή 2 ταξινομημένη ως R46 σε συγκέντρωση ≥ 0,1 %,
  • περιέχει μεταλλαξιογόνο ουσία κατηγορίας 3 ταξινομημένη ως R40 σε συγκέντρωση ≥ 1 %.

 

Σύμφωνα με την ΚΥΑ 19396/1546/1997 απαιτείται η λήψη μέτρων ώστε «για την διαχείριση των επικινδύνων αποβλήτων να επιδιώκεται η μείωση του όγκου τους, η αξιοποίησή τους, η ανάκτηση χρήσιμων υλών και η ανακύκλωσή τους, η εξυγίανση χώρων ρυπασμένων από επικίνδυνα απόβλητα, καθώς και η χρήση καλύτερων διαθέσιμων τεχνικών και η εν γένει προώθηση καθαρών τεχνολογιών στη βιομηχανία που θα εξασφαλίζουν ένα υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας». Τα εν λόγω μέτρα καθορίζουν τις απαραίτητες προδιαγραφές όσον αφορά:

  • Τον καθορισμό των οριακών τιμών περιεκτικότητας σε συνδυασμό με την ποσότητα επικίνδυνων ουσιών στα απόβλητα
  • Τη συσκευασία και επισήμανση των επικίνδυνων αποβλήτων
  • Τη συλλογή και μεταφορά των  επικίνδυνων αποβλήτων
  • Τις υπόλοιπες εργασίες διαχείρισης (αποθήκευση, ανάκτηση, ανακύκλωση, αξιοποίηση, επεξεργασία και διάθεση)
  • Τις μεθόδους διενέργειας ελέγχων των εργασιών
  • Την μετέπειτα εξυγίανση και αποκατάσταση ρυπασμένων χώρων από επικίνδυνα απόβλητα